อาการปวดกราม อ้าปากไม่ได้ เกิดจากข้อต่อขากรรไกรอักเสบ ซึ่งจะมีอาการปวดตึงใบหน้าบริเวณกรามด้านล่าง เมื่ออ้าปากกว้างอาจมีเสียงบริเวณกราม เมื่อพูดนานๆ อ้าปากหาวกว้างๆ หัวเราะอ้าปากกว้าง หรือเมื่อต้องรับประทานอาหารที่มีความเหนียวและแข็งจะยิ่งทำให้มีอาการปวดชัดเจนมากยิ่งขึ้น ซึ่งอาการเหล่านี้ค่อนข้างรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันเป็นอย่างมาก 

    ในทางการแพทย์แผนจีน ข้อต่อขากรรไกรอักเสบ มักสัมพันธ์กับความเครียด นอนไม่หลับ ฝันเยอะ ร้อนในง่าย ท้องผูก ปวดศีรษะบ่อยครั้ง เนื่องจากความเครียดส่งผลให้ร่างกายมีการกัดฟันโดยไม่รู้ตัวโดยเฉพาะตอนหลับ ทำให้ข้อต่อขากรรไกรเกิดการเสียดสี เร่งให้เกิดการเสื่อมของข้อต่อขากรรไกร

    แพทย์แผนจีนรักษาอาการของข้อต่อขากรรไกรอักเสบได้ด้วยการฝังเข็ม รับประทานยาสมุนไพรจีนและการครอบแก้ว เพื่อรักษาและบรรเทาอาการปวดกราม กรามค้าง อ้าปากลำบาก ช่วยคลายกล้ามเนื้อใบหน้า เอ็นและเนื้อเยื่อบริเวณขากรรไกร ทำให้เลือดลมบริเวณใบหน้าและขากรรไกรไหลเวียนดีขึ้น ขับลมลดความร้อน ลดการอักเสบ ปวดเจ็บบริเวณกรามและขากรรไกร ทำให้การอ้าปาก บดเคี้ยวทำได้ดีขึ้น ช่วยลดความเครียด ผ่อนคลายระบบตับ ทำให้สมองผ่อนคลาย สงบจิตใจ ทำให้นอนหลับได้ดีขึ้น ทำให้กล้ามเนื้อเส้นเอ็นคลายตัว ลดอาการนอนกัดฟันตอนกลางคืนได้ 

วิธีการนวดกดจุด

การนวดกดจุดด้วยตนเองทุกวันจะเป็นการช่วยให้กล้ามเนื้อบริเวณใบหน้ามีความผ่อนคลาย ช่วยลดความเครียด 

• จุดเจี๋ยเชอ (颊车穴)
  • ตำแหน่ง : อยู่ด้านหน้าและเหนือมุมของขากรรไกรล่าง ประมาณ1 นิ้ว เมื่อกัดฟันจะสังเกตเห็นรอยนูนของกล้ามเนื้อบริเวณแก้มทั้งสองข้าง
  • ข้อบ่งใช้ : ช่วยบรรเทาอาการปวดฟัน ช่วยบรรเทาอาการปวดขากรรไกร รักษาอาการกรามค้าง เมื่อยกราม อ้าปากไม่ได้ ช่วยลดอาการปากเบี้ยว ช่วยลดอาการใบหน้าบวม ลดการหย่อยคล้อยของใบหน้า รักษาอาการอัมพาตใบหน้า
    

• เฉวียนเหลียว (颧髎穴)
  • ตำแหน่ง : รอยบุ๋มใต้กระดูกโหนกแก้มในแนวเดียวกันกับปลายหางตา
  • ข้อบ่งใช้ : ปากเบี้ยว เปลือกตากระตุก ปวดฟัน คางทูม ปวดเส้นประสาทใบหน้า อัมพาตใบหน้า แก้มบวม
    

• ทิงหุ้ย (听会穴)
  • ตำแหน่ง : อยู่บริเวณหน้าหู ตรงรอยบุ๋มหลังกระดูกขากรรไกรที่โผล่ขึ้นมาเมื่ออ้าปาก จุดจะอยู่ขอบล่างของรอยบุ๋มนั้น
  • ข้อบ่งใช้ : หูมีเสียง หูตึง ปวดฟัน ปากเบี้ยว อัมพาตใบหน้า ปวดกราม

• วิธีการนวดกดจุด : กดคลึงไปยังบริเวณจุดเจี๋ยเชอ เฉวียนเหลียวและทิงหุ้ย ประมาณจุดละ 1-2 นาที จากนั้นใช้ฝ่ามือถูจนรู้สึกอุ่นๆวางแนบบริเวณกรามด้านล่าง ค้างไว้จนรู้สึกหายร้อนแล้วทำซ้ำประมาณ 5-10 ครั้ง

คำแนะนำของแพทย์

• เมื่อมีอาการปวดหรือปวดร่วมกับมีอาการตึงกล้ามเนื้อบริเวณใบหน้าคอ บ่า ไหล่ และข้อต่อขากรรไกรควรประคบร้อน

• เมื่อมีอาการเจ็บขณะอ้าปากหรือขณะเคี้ยวอาหาร ควรลดการใช้งานขากรรไกรให้มากที่สุด ควรรับประทานอาหารอ่อน หลีกเลี่ยงอาหารที่แข็งหรือเหนียว ลดการพูด ตะโกน ร้องเพลงหรือหาวอ้าปากกว้าง 

• ฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อบดเคี้ยว ใบหน้า หลีกเลี่ยงการเกร็งกล้ามเนื้อ

• นอนหลับให้เพียงพอ

• ผ่อนคลายความเครียด อาจจะหากิจกรรมที่ชอบทำ หรือออกกำลังกายสม่ำเสมอเพื่อให้เลือดลมไหลเวียนดี สมอง ร่างกายและจิตใจเกิดความรู้สึกผ่อนคลาย