• กลุ่มอาการหยางอุดกั้น (阳郁证) 
  • อาการทางคลินิก : ภาวะนี้มักพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย และมักพบในคนที่มีอาการขี้หงุดหงิด อารมณ์ไม่ดีไม่แจ่มใส เครียด จึงทำให้พลังของตับและม้ามติดขัด พลังหยางจึงถูกอุดกั้นอยู่ภายในร่างกายไม่สามารถแผ่กระจายหยางออกไปที่ปลายมือปลายเท้าได้ ทำให้เกิดอาการมือเท้าเย็น
        ถึงแม้จะมีอาการมือเท้าเย็นเหมือนกันแต่อาการของคนกลุ่มนี้มักจะขี้ร้อน ไม่กลัวหนาว ไม่ขี้หนาว ตัวร้อนนิดหน่อย หรือเดี๋ยวร้อนเดี๋ยวหนาว ช่วงลำตัวศีรษะใบหน้ามักรู้สึกร้อน จิตใจร้อนรุ่ม กระสับกระส่าย หงุดหงิดง่าย ใจสั่น นอนไม่หลับ เป็นสิว มีแผลในปาก มีกลิ่นปาก มีอาการเจ็บแน่นชายโครง คัดเต้านมโดยเฉพาะก่อนมีประจำเดือน ชอบถอนหายใจ ไอ ปวดท้อง ท้องเสีย ปัสสาวะติดขัด 
  • ลักษณะลิ้น : ลิ้นฝ้าขาวบาง 
  • ลักษณะชีพจร : ชีพจรจมตึง

• สาเหตุ
  • ภาวะตึงเครียด ไม่ผ่อนคลาย
  • ขี้โมโห หงุดหงิดง่าย

• วิธีการดูแลตนเอง
  • พยายามผ่อนคลายทำจิตใจให้สงบ ไม่เครียด ไม่โมโหมากเกินไป
  • ฝึกกำหนดลมหายใจ นั่งสมาธิเพื่อผ่อนคลายจิตใจ
  • ดื่มชามินต์ ชากุหลาบ ชาคาโมมายล์ ชามะลิ ชาเก๊กฮวย ชาเปลือกส้ม 
  • ทานธัญพืชต่างๆ ข้าวโอ๊ต ถั่วดำ ผักใบเขียว แอปเปิลไซเดอร์ น้ำผึ้ง อัลมอนด์ 

• กลุ่มอาการเลือดพร่อง(血虚) 
  • อาการทางคลินิก : เกิดจากม้ามพร่องสร้างเลือดไม่พอ ทำให้เลือดไปเลี้ยงบริเวณมือเท้าน้อยลง ทำให้รู้สึกมีอาการมือเท้าเย็น ร่วมด้วยกับมีอาการหน้าซีด เวียนศีรษะ นอนไม่หลับ ชามือชาเท้า 
  • ลักษณะลิ้น : ลิ้นซีด 
  • ลักษณะชีพจร : ชีพจรเล็ก

• สาเหตุ
  • มีการสูญเสียเลือด เช่น ได้รับอุบัติเหตุ คลอดบุตร ผ่าตัด ประจำเดือนมามากผิดปกติ
  • ม้ามและกระเพาะอาหารพร่องทำให้การย่อยและดูดซึมสารอาหารทำได้ไม่ดี
  • ความเครียดทำให้เลือดและสารอินพร่อง
  • การสูญเสียเหงื่อมากเกินไป ในทางแพทย์แผนจีนการสูญเสียเหงื่อเท่ากับการสูญเสียเลือด

• วิธีดูแลตนเอง
  • รับประทานอาหารกลุ่มบำรุงเลือด เช่น พุทราจีน เก๋ากี้ ถั่วแดง ผักใบเขียว เช่น ผักโขม คะน้า บรอกโคลี เป็นต้น
  • ออกกำลังกายอย่างน้อยวันละ 30 นาที
  • พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่เครียด

การบำบัดรักษาทางแพทย์แผนจีน

สยามแพทย์แผนจีนคลินิกทำการรักษา อาการมือเท้าเย็นโดย วิธีดังนี้

• ทานยาสมุนไพรจีนแคปซูลผลิตจากสมุนไพรจีน 100% (ผ่านกระบวนการผลิตที่ปลอดภัย ปราศจากสารสเตียรอยด์และสารเคมี) ตามแต่ละอาการ
  • อาการมือเท้าเย็นจากหยางพร่อง ทานยาสมุนไพรจีนที่มีสรรพคุณเสริมหยางของไต เพื่อรักษาอาการมือเท้าเย็น
• ฝังเข็มตามกลุ่มอาการ ทำการฝังเข็มปรับสมดุลร่างกายตามแต่ละกลุ่มอาการ
  • อาการมือเท้าเย็นจากหยางอุดกั้น จะทำการฝังเข็มบนเส้นลมปราณที่มีสรรพคุณกระจายชี่ ลดการอุดกั้น เพื่อรักษาอาการมือเท้าเย็น
  • อาการมือเท้าเย็นจากเลือดพร่อง จะทำการฝังเข็มบนเส้นลมปราณที่มีสรรพคุณบำรุงเลือด เพิ่มการหมุนเวียนโลหิต เพื่อรักษาอาการมือเท้าเย็น
• การรมยา เพื่ออุ่นเส้นลมปราณ กระตุ้นการไหลเวียนของเลือด เพื่อรักษาอาการมือเท้าเย็น 

    

กดจุดรักษาอาการมือเท้าเย็น

จุดเหอกู่ 合谷穴

• ตำแหน่ง => อยู่บริเวณง่ามนิ้วโป้งและนิ้วชี้ทั้งสองข้าง ให้กางนิ้วโป้งออก ใช้ขอบของข้อบนสุดของนิ้วโป้งอีกข้างวางทาบบนง่ามระหว่างนิ้วโป้งและนิ้วชี้ ตรงปลายนิ้วโป้งจะตรงกับ

• จุดนี้พอดีรักษาอาการ => ปวดศีรษะ ไมเกรน ตาบวม ตาแดง หูอื้อ หูตึง เลือดกำเดาไหล หน้าเบี้ยวปากเบี้ยว เป็นไข้ หนาวๆร้อนๆ ประจำเดือนไม่มา ประจำเดือนมาน้อย ปวดมือ ปวดแขน ปวดนิ้ว นิ้วล็อก และเนื่องจากจุดนี้เป็นจุดที่อยู่บนเส้นลมปราณลำไส้ใหญ่ จึงสามารถปรับระบบขับถ่ายให้เป็นปกติ รักษาอาการท้องผูกหรือท้องเสียได้ 

• วิธีนวดกดจุด => กดนวดคลึง 1-2 นาที วันละ 2-3 ครั้ง ให้รู้สึกปวดๆ หน่วงๆ ตื้อๆ ตึงๆ (คนท้องห้ามกดหรือฝังเข็มที่จุดนี้)

จุดจู๋ซานหลี่ (足三里)

• ตำแหน่ง => จุดจู๋ซานหลี่อยู่ใต้จุดตู๋ปี๋ 3 ชุ่นหรือใช้ 4 นิ้ว (ชี้ กลาง นาง ก้อย) ทาบลงไป และห่างจากกระดูกหน้าแข้งด้านนอก 1 นิ้วมือ

• รักษาอาการ => บำรุงสุขภาพ บำรุงม้ามกระเพาะ กรดไหลย้อน เสริมภูมิคุ้มกัน ปวดเข่า ปวดขาและเท้า อ่อนเพลียไม่มีแรง อัมพฤกษ์ อัมพาต อัมพาตใบหน้า หูอื้อ หวัด ไอ หอบหืด เสมหะมาก วัณโรคปอด ท้องอืดแน่น อาเจียน ท้องเสีย ท้องผูก ลำไส้อักเสบ ไส้ติ่งอักเสบ ใจสั่น แน่นหน้าอก กลั้นปัสสาวะไม่ได้ ปัสสาวะติดขัด ตกขาว ไส้เลื่อน 

• วิธีนวดกดจุด => กดนวดคลึงให้รู้สึกปวดๆ หน่วงๆ ตึงๆ ประมาณ 2-3 นาที วันละ 2-3 ครั้ง

จุดซานอินเจียว (三阴交) 

• ตำแหน่ง => อยู่ด้านในของขา เหนือตาตุ่มด้านในขึ้นมา 3 ชุ่น หรือใช้นิ้วทั้ง 4 นิ้ว ( ชี้ กลาง นาง ก้อย ) ทาบลงไป จุดจะอยู่หลังกระดูกหน้าแข้ง 

• รักษาอาการ => จุดนี้ช่วยบำรุงดูแลทั้ง 3 อวัยวะ ได้แก่ ตับ ม้าม ไต บรรเทาอาการนอนไม่หลับ อีกทั้งยังสามารถรักษาอาการปวดต้นขาด้านใน อัมพาตครึ่งซีก คออักเสบ ลิ้นแข็ง เลือดกำเดาไหล ไอ เจ็บลิ้นปี่ อาเจียน สะอึก อาหารไม่ย่อย ท้องอืด ท้องเฟ้อ ปวดท้อง ปวดประจำเดือน ประจำเดือนผิดปกติ 

• วิธีนวดกดจุด => ให้นวดกดคลึงเบาๆ ให้รู้สึกปวดๆ หน่วงๆ ตึงๆ 2-3 นาที วันละ 2-3 ครั้ง