ภาวะมีบุตรยาก

โพสต์เมื่อ : 17 ก.ย 2567 เวลา 4:28 น.

ภาวะมีบุตรยาก เป็นปัญหาที่เกิดขึ้นกับคนไทยในยุคปัจจุบันมากขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มคนที่ทำงานหนัก นอนดึก มีความเครียด ในปัจจุบันปัญหาภาวะมีบุตรยากเป็นกันมากขึ้นนับเป็นปัญหาครอบครัวอย่างหนึ่งในปัจจุบัน

ลักษณะอาการของภาวะมีบุตรยาก

ภาวะมีบุตรยากหมายถึงคู่สามีภรรยาที่อยู่ด้วยกัน มีเพศสัมพันธ์กันตามปกติและสม่ำเสมอ โดยไม่ได้คุมกำเนิดด้วยวิธีใดมาเป็นเวลา 1-2 ปี แต่ยังไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ หรือผู้ที่เคยมีบุตรแล้วแต่อยากมีบุตรเพิ่มแล้วมีเพศสัมพันธ์กันตามปกติและสม่ำเสมอ แต่ไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ภายในเวลา 1-2 ปี ก็ถือว่าเป็นภาวะมีบุตรยากเช่นกัน

สาเหตุการเกิดโรค

สาเหตุของการเกิดภาวะมีบุตรยากสามารถแบ่งได้แบ่ง 2 สาเหตุหลักคือ สาเหตุจากฝ่ายชายและสาเหตุจากฝ่ายหญิง

สาเหตุจากฝ่ายชาย

โดยส่วนมากสาเหตุจากฝ่ายชายจะมาจากความผิดปกติของอสุจิคือ จำนวนอสุจิมีน้อย อสุจิไม่แข็งแรง อสุจิแหวกว่ายผิดปกติ โดยมีสาเหตุดังนี้

ความเครียดและอารมณ์ด้านลบ ซึ่งอารมณ์เหล่านี้มีผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระบบของร่างกาย เช่น เกิดภาวะกรดในร่างกาย หรือทำให้การทำงานของอวัยวะเกิดความผิดปกติ ซึ่งมีผลทำให้ร่างกายผลิตอสุจิได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ 
พักผ่อนไม่เพียงพอ ย่อมส่งผลให้ร่างกายอ่อนล้าไม่แข็งแรง ทำให้ไม่สามารถสร้างอสุจิที่มีคุณภาพได้ 
ทานอาหารไม่ถูกสุขลักษณะ ทำให้สารอาหารที่ร่างกายได้รับไม่ครบถ้วน เป็นผลให้อสุจิได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ  
ต่อมลูกหมากผิดปกติ ต่อมลูกหมากจัดเป็นอวัยวะที่สร้างของเหลวสีขาวคล้ายน้ำนม ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของน้ำอสุจิ การที่ต่อมลูกหมากผิดปกติเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้การผลิตอสุจิผิดปกติได้ 
ท่อน้ำเชื้อตีบตัน ซึ่งอาจเป็นผลให้การหลั่งน้ำอสุจิหลั่งได้ไม่เต็มที่ ทำให้ไม่เพียงพอต่อการตั้งครรภ์ 
มีความผิดปกติในระบบสืบพันธุ์ตั้งแต่กำเนิด ในผู้ป่วยบางรายที่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบการสืบพันธุ์ตั้งแต่กำเนิดทำให้การผลิตอสุจิทำได้ไม่ดีเท่าที่ควร

สาเหตุจากฝ่ายหญิง

โดยส่วนมากสาเหตุจากฝ่ายหญิงจะเกิดในระบบมดลูกและรังไข่ โดยมักจะมีสาเหตุดังนี้

เกิดจากภาวะไข่ไม่ตก โดยปกติร่างกายของผู้หญิงจะมีการตกไข่ทุกรอบเดือน หากในช่วงนี้ไข่ได้รับน้ำอสุจิก็สามารถเกิดการตั้งครรภ์ได้ แต่ก็มีในบางกรณีที่การตกไข่ไม่เกิดขึ้น หรือไข่ที่ตกไม่มีคุณภาพเพียงพอที่จะทำให้เกิดการตั้งครรภ์ได้ 
ภาวะฮอร์โมนผิดปกติ เป็นภาวะที่ฮอร์โมนเพศหญิงเกิดภาวะผิดปกติไม่สมดุล ทำให้การตกไข่หรือการมีประจำเดือนผิดปกติ ทำให้ระบบมดลูกรังไข่ไม่สมบูรณ์ การตั้งครรภ์จึงสามารถเกิดขึ้นได้ยาก 
พังผืดและเนื้องอกในมดลูก อาการดังกล่าวทำให้มดลูกเกิดความผิดปกติ เช่น บวม พองโต หรือมีช็อกโกแลตซีสต์ ซึ่งปัจจัยเหล่านี้ทำให้ระบบมดลูกรังไข่เกิดความผิดปกติ เป็นผลทำให้เกิดการตั้งครรภ์ได้ยาก
ความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์ที่เป็นแต่กำเนิด ในผู้ป่วยบางรายที่มีปัญหาเกี่ยวกับระบบการสืบพันธุ์ตั้งแต่กำเนิด ทำให้ระบบมดลูกและรังไข่เกิดความผิดปกติ ซึ่งเป็นผลทำให้เกิดการตั้งครรภ์ได้ยาก

นอกจากนี้ยังมีสาเหตุอื่นๆ เช่น ความอ้วน โภชนาการไม่ถูกต้อง ความเครียด การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์

การตรวจภาวะมีบุตรยากในทางแพทย์แผนตะวันตก

สำหรับการตรวจรักษา "ภาวะมีบุตรยาก" ในผู้หญิง จำเป็นต้องตรวจทั้งหมด 3 ประเภทก่อนการ คือ

การตรวจอัลตราซาวด์ที่ช่องท้อง มดลูก และรังไข่ ในช่วง 1 สัปดาห์หลังประจำเดือนหมด 
การตรวจฮอร์โมนเพศ 5 ชนิด คือ FSH, LH, Estradiol, Prolactin และ Progesterone 
การตรวจดูท่อนำไข่ว่ามีการอุดตันหรือไม่

สำหรับการเตรียมตัวก่อนการรักษา "ภาวะมีบุตรยาก" ในผู้ชายจำเป็นต้องตรวจน้ำเชื้ออสุจิก่อน เพื่อดูว่าเชื้ออสุจิมีปริมาณมากหรือน้อยและมีความแข็งแรงหรือไม่ และควรตรวจหลังจากมีเพศสัมพันธ์ไปแล้ว 3 - 4 วัน

การวินิจฉัยทางแพทย์แผนจีน

ภาวะมีบุตรยากทางการแพทย์แผนจีนแบ่งแยกกลุ่มอาการของโรคได้เป็น 4 ประเภท ได้แก่ ไตพร่อง ชี่ของตับอุดกั้น เลือดคั่ง เสมหะความชื้นอุดกั้น