กรดไหลย้อน

อาการกรดไหลย้อน เนื่องจากยุคปัจจุบันนี้มนุษย์เราใช้ชีวิตในภาวะเร่งด่วน การทานอาหารก็ต้องเร่งรีบ มีปัจจัยความเครียด การนอนดึก การทานอาหารยามดึก หรือทานอาหารมากเกินไป ย่อมส่งผลให้ระบบการย่อยอาหารและกระเพาะอาหารเกิดความผิดปกติ จนเป็นผลให้เกิดภาวะกรดไหลย้อนได้ กลไกการเกิดโรคกรดไหลย้อนคือ การที่น้ำย่อยที่อยู่ในกระเพาะอาหารไหลย้อนขึ้นออกมาทางลำคอ โดยปกติกระเพาะอาหารจะมีหูรูดเปิดปิด ซึ่งหูรูดนี้จะให้อาหารและน้ำที่มาจากทางลำคอ และหลอดอาหารผ่านหูรูดเข้าสู่กระเพาะอาหารได้ แต่ไม่ยอมให้สิ่งต่างๆ ที่อยู่ในกระเพาะอาหารไหลย้อนออกจากกระเพาะอาหารขึ้นมาทางลำคอได้ แต่คนที่เป็นกรดไหลย้อน หูรูดจะทำงานผิดปกติ ทำให้สิ่งต่างๆ ที่อยู่ในกระเพาะอาหาร โดยเฉพาะน้ำย่อยที่มีสภาวะเป็นกรดเกิดการไหลย้อนออกมาทางลำคอ ทำให้เกิดอาการจุกเสียดแสบร้อนบริเวณทรวงอกและลำคอ จากภาพจะเห็นได้ว่า หูรูดจะปิดทำให้น้ำย่อยไม่สามารถไหลย้อนออกไปทางหลอดอาหารได้ ส่วนคนที่เป็นกรดไหลย้อนหูรูดดังกล่าวจะไม่สามารถปิดได้สนิท จึงทำให้น้ำย่อยสามารถไหลย้อนขึ้นออกไปทางหลอดอาหารได้
สาเหตุของอาการกรดไหลย้อน
สาเหตุของอาการกรดไหลย้อนนอกจากเกิดจากหูรูดกระเพาะอาหารผิดปกติแล้ว ยังเกิดมาจากสาเหตุอื่นๆ ดังนี้
- การทานอาหารแล้วนอน การทานอาหารแล้วนอนจะทำให้อาหารยังไม่ย่อยและยังไม่ได้เคลื่อนผ่านกระเพาะอาหาร ดังนั้นเมื่อนอนขณะอาหารยังไม่ย่อยอาจทำให้อาหารที่ทานผลักดันหูรูดจนทำให้อาหารไหลออกมาทางหูรูดนี้ได้ โดยการที่ผลักจนอาหารออกมาจากข้างในบ่อยเข้าจะทำให้หูรูดนี้ผิดปกติได้
- การสูบบุหรี่ ในบุหรี่มีสารนิโคตินปริมาณมาก ซึ่งสารนิโคตินจะทำให้เกิดความเป็นกรดในกระเพาะอาหารมากขึ้นและทำให้หูรูดกระเพาะอาหารอ่อนแอลง หากเป็นต่อเนื่องระยะยาวจะทำให้เกิดภาวะกรดไหลย้อนได้
- การดื่มสุรา ในสุรามีแอลกอฮอล์จำนวนมาก ซึ่งจะทำให้เกิดกรดในกระเพาะอาหารมากขึ้น และทำให้หูรูดผิดปกติได้ง่ายขึ้นจนเป็นผลให้เกิดโรคกรดไหลย้อนได้
- การทานอาหาร มัน ทอด หรือมีรสจัด ซึ่งอาหารดังกล่าวนอกจากทำให้กรดในกระเพาะอาหารเกิดขึ้นมากกว่าปกติ และอาหารดังกล่าวจัดเป็นอาหารย่อยยาก ในระยะยาวอาจเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้เกิดกรดไหลย้อนได้

สาเหตุของอาการกรดไหลย้อนในทรรศนะแพทย์แผนจีน
เกิดจากการที่ชี่หรือพลังงานของกระเพาะอาหารเสียสมดุล โดยปกติแล้วทิศทางการไหลเวียนพลังชี่ของอวัยวะภายในร่างกายมีทั้งขึ้น-ลง เข้า-ออก จะต้องสมดุลกันร่างกายจึงทำงานได้ปกติ เช่น ม้ามและกระเพาะอาหาร ต่างเป็นอวัยวะสำคัญในระบบย่อยอาหาร แต่ทิศทางการไหลเวียนของพลังชี่กลับตรงข้ามกัน กล่าวคือพลังชี่ของม้ามจะต้องไหลเวียนขึ้นสู่ด้านบน เพื่อลำเลียงสารอาหารที่ย่อยแล้วขึ้นไปที่ปอดและหัวใจ ซึ่งเป็นอวัยวะที่มีตำแหน่งอยู่เหนือกว่าม้ามเพื่อหล่อเลี้ยงร่างกาย ส่วนพลังชี่ของกระเพาะอาหารจะต้องไหลเวียนลงสู่ด้านล่าง ช่วยผลักดันอาหารจากกระเพาะอาหารลงสู่ลำไส้เล็กเพื่อย่อยและดูดซึม หลังจากนั้นจึงขับกากอาหารลงสู่ลำไส้ใหญ่เพื่อขับถ่ายออกจากร่างกาย กระเพาะอาหารจะได้มีที่ว่างรองรับอาหารใหม่ ฉะนั้นหากพลังชี่ของกระเพาะอาหารไหลเวียนลงสู่ด้านล่างไม่ดีเท่าที่ควรก็จะทำให้การบีบตัวของกระเพาะอาหารลดลง ส่งผลให้อาหารคั่งค้างอยู่ในกระเพาะอาหารนานเกินไป ทำให้เกิดอาการท้องอืดท้องเฟ้อคล้ายอาหารไม่ย่อย ปวดท้อง เบื่ออาหารและท้องผูก หากปล่อยไว้เรื้อรังพลังชี่ของกระเพาะอาหารก็จะไหลเวียนย้อนขึ้นสู่ด้านบน ทำให้การบีบตัวของหลอดอาหารและกระเพาะอาหารผิดปกติ พร้อมทั้งเพิ่มแรงดันในกระเพาะอาหาร ส่งผลให้หูรูดหลอดอาหารหย่อนตัวและเปิดออกบ่อยขึ้นจนเกิดภาวะกรดไหลย้อน
อาการโรคกรดไหลย้อน
- อาการเจ็บหน้าอก จุกแสบร้อนบริเวณกลางอก
- เรอบ่อย มีอาการคลื่นไส้
- ท้องอืดแน่น อาหารไม่ค่อยย่อย
- มีอาการขมปาก หรือเหมือนมีรสเปรี้ยวในปาก
- มีอาการแสบในลำคอ รู้สึกเหมือนมีก้อนในลำคอ
การจำแนกกลุ่มการรักษาทางการแพทย์แผนจีน
เกิดจากไฟตับลุกโชน
- อาการทางคลินิก : มีภาวะกรดไหลย้อน อาเจียนเป็นน้ำกรดในกระเพาะอาหาร มีอาการแสบร้อนบริเวณลิ้นปี่ กระวนกระวาย ปากแห้ง ขมในปาก มีกลิ่นปาก
- ลักษณะลิ้น : ปลายลิ้นแดง มีฝ้าเหลือง-บาง
เกิดจากเย็นพร่องของม้ามและกระเพาะอาหาร
- อาการทางคลินิก : มีภาวะกรดไหลย้อน อาเจียนเป็นน้ำกรดในกระเพาะอาหาร รู้สึกอืดแน่นบริเวณลิ้นปี่ อาจมีอาการเรอ อาเจียน
- ลักษณะลิ้น : ลิ้นซีด มีฝ้าขาว
เกิดจากความร้อนชื้นอุดกั้น
- อาการทางคลินิก : มีอาการแสบร้อน แน่นหน้าอก เรอเปรี้ยว มีกลิ่นปาก
- ลักษณะลิ้น : ลิ้นมีลักษณะเหนียว
เกิดจากชี่และเลือดไหลเวียนติดขัด
- อาการทางคลินิก : รู้สึกอ่อนเพลีย ไม่สดชื่น เหนื่อยง่าย
- ลักษณะลิ้น : ลิ้นมีสีม่วงคล้ำ

การบำบัดรักษาอาการกรดไหลย้อนทางแพทย์แผนจีน
สยามแพทย์แผนจีนคลินิกทำการรักษาอาการกรดไหลย้อน ตามแต่ละกลุ่มอาการของโรคโดยวิธีดังนี้
ทานยาสมุนไพรจีนแคปซูลผลิตจากสมุนไพรจีน 100%
ผ่านกระบวนการผลิตที่ปลอดภัย ปราศจากสารสเตียรอยด์และสารเคมี ตามแต่ละกลุ่มอาการและสาเหตุ เช่น
- อาการกรดไหลย้อนที่เกิดจากไฟตับลุกโชน ให้ยาที่มีสรรพคุณระบายตับ ลดไฟที่ลุกโชน รักษาอาการกรดไหลย้อน
- อาการกรดไหลย้อนที่เกิดจากการเย็นพร่องของม้ามและกระเพาะอาหาร ให้ยาที่มีสรรพคุณบำรุงม้ามกระเพาะอาหาร เพิ่มความอบอุ่น ช่วยย่อยอาหาร รักษาอาการกรดไหลย้อน
การฝังเข็มตามแต่ละกลุ่มอาการเพื่อปรับสมดุลร่างกายตามกลุ่มอาการ
- อาการกรดไหลย้อนที่เกิดจากความร้อนชื้นอุดกั้น ทำการฝังเข็มที่มีสรรพคุณระบายความร้อน สลายความชื้น ขจัดการอุดกั้น รักษาอาการกรดไหลย้อน
- อาการกรดไหลย้อนที่เกิดจากชี่และเลือดไหลเวียนติดขัด ทำการฝังเข็มที่มีสรรพคุณเพิ่มการหมุนเวียนของชี่และการไหลเวียนของเลือด รักษาอาการกรดไหลย้อน
สมุนไพรบรรเทาอาการกรดไหลย้อน
- กระเจี๊ยบเขียว เนื่องจากใยและเมือกที่อยู่ในกระเจี๊ยบเขียวช่วยยับยั้งแผลและอาการอักเสบในกระเพาะอาหาร อีกทั้งยังช่วยยับยั้งแบคทีเรียในกระเพาะอาหารจึงทำให้การอักเสบในกระเพาะอาหารลดลง
- กะเพรา สารที่อยู่ในใบกะเพรามีสรรพคุณช่วยขับลมลดกรด ลดแก๊สในกระเพาะอาหาร ซึ่งเป็นสรรพคุณที่ช่วยบรรเทาอาการกรดไหลย้อนและช่วยทำให้สบายท้อง
- ขมิ้นชัน ช่วยลดอาการท้องอืด ขับลม ช่วยย่อยอาหารจึงทำให้กรดที่อยู่ในกระเพาะอาหารลดลง อีกทั้งทำให้อาหารไม่ตกค้างในกระเพาะอาหารซึ่งจะทำให้อาการกรดไหลย้อนบรรเทาลง

คำแนะนำจากแพทย์แผนจีน
- ทานอาหารตรงตามเวลา ไม่ทานอิ่มเกินหรือทานอาหารดึกเกินไปและหลังรับประทานอาหารไม่ควรนอนทันที
- สร้างอารมณ์ให้เบิกบาน แจ่มใส ไม่เครียด
- งดอาหารมัน ทอด ปิ้ง ย่าง เผ็ด
- งดบุหรี่ แอลกอฮอล์ กาแฟและน้ำอัดลม
- ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
- จิบน้ำอุ่นเรื่อยๆ วันละ 2 - 3 ลิตร
อาการกรดไหลย้อนจัดเป็นโรคที่สร้างความลำบากและทรมานให้กับผู้ป่วยเป็นอย่างยิ่ง เพราะอาการกรดไหลย้อนจะสร้างความเจ็บปวดให้แก่ผู้ป่วยเมื่อยามโรคกำเริบ อีกทั้งยังทำให้เป็นอุปสรรคในการทำงานและการใช้ชีวิตประจำวัน เพราะต้องคอยระมัดระวังอาการของโรค ยิ่งถ้าอาการของโรคเกิดกำเริบจะทำให้ร่างกายเจ็บปวดจนทำงานไม่ได้
อาหารผู้เป็นเป็นกรดไหลย้อนควรรับประทาน
- กะหล่ำปลี - ซ่อมแซมเยื่อบุกระเพาะ ป้องกันมะเร็งลำไส้
- กวางตุ้งฮ่องเต้ - ช่วยให้แผลในกระเพาะอาหารหายเร็วขึ้น
- หัวไชเท้า - ช่วยย่อย และลดแก๊สในกระเพาะ
- ว่านหางจระเข้ - เคลือบกระเพาะ และรักษาแผลในกระเพาะอาหาร
- มะม่วง - บรรเทาและช่วยรักษาแผลในกระเพาะ
- แอปเปิ้ล - ช่วยย่อย บำรุงกระเพาะอาหาร ลดอาการลำไส้อักเสบ ช่วยให้ขับถ่ายดีขึ้น
- ลูกเดือย - ช่วยบำรุงม้าม กระเพาะ ไต ขับน้ำ ลดบวม ป้องกันมะเร็งลำไส้
- ขิง - ลดอาการจุก เสียด แน่นท้อง ท้องอืด ลมเยอะ และลดอาการคลื่นไส้ อาเจียน
- ขมิ้นชัน - ช่วยย่อย แก้อาการท้องอืด แน่นท้อง ลมเยอะ ช่วยต้านการอักเสบของกระเพาะอาหาร และลดกรดไหลย้อน
กดจุดลดอาการกรดไหลย้อน
จุดจงหว่าน (中脘穴)
- ตำแหน่ง => อยู่ที่กึ่งกลางท้องเหนือสะดือ 4 ชุ่น
- รักษาอาการ => ปรับสมดุลชี่ส่วนกลางร่างกาย รักษาอาการปวดกระเพาะอาหาร คลื่นไส้ อาเจียน เรอเปรี้ยว กรดไหลย้อน ท้องอืด อาหารไม่ย่อย เบื่ออาหาร สะอึก เรอบ่อย ลำไส้อักเสบ ดีซ่าน นอนไม่หลับ ซึมเศร้า หวาดระแวง หอบหืด เสมหะมาก อาเจียนเป็นเลือด
- วิธีนวดกดจุด => ใช้นิ้วมือกดที่จุดจงหว่าน หมุนวนช้าๆ 2-3 นาที วันละ 2-3 ครั้ง
จุดจู๋ซานหลี่ (足三里)
- ตำแหน่ง => จุดจู๋ซานหลี่อยู่ใต้จุดตู๋ปี๋ 3 ชุ่นหรือใช้ 4 นิ้ว (ชี้ กลาง นาง ก้อย) ทาบลงไป และห่างจากกระดูกหน้าแข้งด้านนอก 1 นิ้วมือ
- รักษาอาการ => บำรุงสุขภาพ บำรุงม้ามกระเพาะ กรดไหลย้อน เสริมภูมิคุ้มกัน ปวดเข่า ปวดขาและเท้า อ่อนเพลียไม่มีแรง อัมพฤกษ์ อัมพาต อัมพาตใบหน้า หูอื้อ หวัด ไอ หอบหืด เสมหะมาก วัณโรคปอด ท้องอืดแน่น อาเจียน ท้องเสีย ท้องผูก ลำไส้อักเสบ ไส้ติ่งอักเสบ ใจสั่น แน่นหน้าอก กลั้นปัสสาวะไม่ได้ ปัสสาวะติดขัด ตกขาว ไส้เลื่อน
- วิธีนวดกดจุด => กดนวดคลึงให้รู้สึกปวดๆ หน่วงๆ ตึงๆ ประมาณ 2-3 นาที วันละ 2-3 ครั้ง
จุดซานอินเจียว (三阴交)
- ตำแหน่ง => อยู่ด้านในของขา เหนือตาตุ่มด้านในขึ้นมา 3 ชุ่น หรือใช้นิ้วทั้ง 4 นิ้ว ( ชี้ กลาง นาง ก้อย ) ทาบลงไป จุดจะอยู่หลังกระดูกหน้าแข้ง
- รักษาอาการ => จุดนี้ช่วยบำรุงดูแลทั้ง 3 อวัยวะ ได้แก่ ตับ ม้าม ไต บรรเทาอาการนอนไม่หลับ อีกทั้งยังสามารถรักษาอาการปวดต้นขาด้านใน อัมพาตครึ่งซีก คออักเสบ ลิ้นแข็ง เลือดกำเดาไหล ไอ เจ็บลิ้นปี่ อาเจียน สะอึก อาหารไม่ย่อย ท้องอืด ท้องเฟ้อ ปวดท้อง ปวดประจำเดือน ประจำเดือนผิดปกติ
- วิธีนวดกดจุด => ให้นวดกดคลึงเบาๆ ให้รู้สึกปวดๆ หน่วงๆ ตึงๆ 2-3 นาที วันละ 2-3 ครั้ง