ตกขาว (带下, Leukorrhea หรือ Vaginal Discharge)

    ตกขาว (Leukorrhea หรือ Vaginal Discharge) คือ อาการที่มีเมือกเหลวไหลออกมาจากช่องคลอดของผู้หญิงโดยไม่ใช่เลือดประจำเดือน เมือกนี้ถูกขับออกจากปากมดลูกมายังช่องคลอด เพื่อสร้างความชุ่มชื้นให้บริเวณช่องคลอดและช่วยป้องกันการติดเชื้อภายในช่องคลอด โดยตกขาวปกติจะมีสีขาวหรือใส และไม่มีกลิ่นเหม็น ส่วนตกขาวที่มีสีเทา สีเขียว สีเหลือง สีชมพู หรือมีเลือดปน และส่งกลิ่นเหม็นคล้ายเนื้อเน่า จะเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพที่เกิดขึ้นภายใน
    สาเหตุของตกขาวที่ผิดปกติมีหลายสาเหตุ ด้วยกัน โดยสาเหตุหลักมักมาจากการติดเชื้อ ได้แก่ แบคทีเรีย เชื้อรา เชื้อที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ เป็นต้น ส่วนสาเหตุอื่นนอกจากการติดเชื้อ เช่น เนื้องอก มะเร็ง สิ่งแปลกปลอมในช่องคลอด อาการที่แสดงออกถึงตกขาวที่ไม่ปกติ ได้แก่ กลิ่นเหม็น กลิ่นคาว สีที่เปลี่ยนเป็นเหลือง เขียว เทา มีเลือดปน หรืออาการร่วมอื่นๆ เช่น คัน มีไข้ ปวดท้อง แสบร้อนบริเวณช่องคลอด เป็นต้น

สาเหตุอาการตกขาวในมุมมองแพทย์แผนจีน

    ในทางแพทย์จีนมองการเกิดตกขาว ส่วนใหญ่เกิดจากการพิษความชื้นเป็นหลักมากระทบเส้นลมปราณเริ่นกับไต้ ทำให้เส้นลมปราณทั้งสองสูญเสียสมดุลการเหนี่ยวรั้ง นอกจากนี้ยังเกิดจากการที่อวัยวะภายใน ม้าม ตับ ไต เสียสมดุลเกิดความชื้นภายใน หรือเกิดจากการที่ได้รับความชื้นภายนอกเช่น อยู่บริเวณที่ชื้นเป็นเวลานาน การทานอาหารฤทธิ์เย็นหรือดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป รวมถึงการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่สะอาด ทำให้ได้รับพิษร้อนชื้นสู่ภายใน

การวินิจฉัยแยกกลุ่มอาการ

• อาการม้ามพร่อง (脾虚) เมื่อม้ามและกระเพาะอาหารพร่องไม่มีแรง ทำให้การย่อยและดูดซึมสารอาหารได้ไม่ดี ไม่สามารถสร้างเลือดได้เพียงพอ เกิดเป็นความชื้นขึ้น และกลายเป็นตกขาว คนไข้กลุ่มนี้ตกขาวจะเป็นๆหายๆอาการมักกลับมาเมื่อร่างกายอ่อนแอ
  • อาการทางคลินิก : ตกขาวจะมีปริมาณมาก มีสีขาวใสหรือเหลืองนิดๆ ไม่มีกลิ่น มักมีอาการอ่อนเพลีย หน้าซีดขาวหรืออมเหลือง แขนขาอ่อนแรง เบื่ออาหาร อุจจาระเหลว
  • ลักษณะลิ้น : ลิ้นซีดอ้วน ฝ้าขาวหรือเหนียว
  • ลักษณะชีพจร : ชีพจรเล็กช้า

• อาการไตหยางไม่เพียงพอ (肾阳亏虚) ไตในทางแพทย์จีนเป็นอวัยวะที่เกี่ยวกับการสืบพันธุ์ เมื่อไรไตหยางไม่เพียงพอ การทำงานก็จะถดถอยไม่สามารถกักเก็บสารจิงต่างๆทำให้เกิดอาการตกขาว 
  • อาการทางคลินิก : ตกขาวปริมาณมาก ลักษณะเหมือนน้ำใสๆ มีอาการขี้หนาว มือเท้าเย็น ปวดเมื่อยเอว ปวดท้องน้อยแบบเย็นๆ สีหน้าดำคล้ำ ปัสสาวะกลางคืนบ่อย ถ่ายเหลว
  • ลักษณะลิ้น : ลิ้นซีดฝ้าขาวชื้น
  • ลักษณะชีพจร : ชีพจรจมช้า

• อาการความร้อนชื้นอุดกัน (湿热下注) เมื่อมีความชื้นเข้ามารุกราน หรือการที่อาศัยอยู่ในที่ชื้นเป็นเวลานานๆ หรือช่วงประจำเดือนมาไม่รักษาความสะอาด ทำให้ความชื้นเข้ามารุกราน นานวันเข้าจะก่อให้เกิดความร้อนและกลายเป็นความร้อนชื้นอุดกั้นช่วงล่าง
  • อาการทางคลินิก : ตกขาวปริมาณมาก สีเหลืองคล้ายหนอง ลักษณะเหนียวข้น มีกลิ่นเหม็น หรือตกขาวสีขาว ลักษณะเหนียวข้น คล้ายแป้งเปียกเละ คันที่อวัยวะเพศ ปวดท้องน้อย ปากขมเหนียว แน่น หน้าอก เบื่ออาหาร ปัสสาวะเหลืองน้อย
  • ลักษณะลิ้น : ลิ้นแดงฝ้าเหลือง
  • ลักษณะชีพจร : ชีพจรลื่นเร็ว 

• อาการพิษร้อนสะสมอุดกั้น (湿热蕴结) เกิดจากพิษร้อนอุดกั้นเรื้อรัง ไม่รักษาความสะอาดสุขอนามัยจนพิษร้อนชื้นเข้ารุกรานอวัยวะสืบพันธ์ มดลูก เกิดเป็นพิษทำลายเส้นลมปราณเริ่น
  • อาการทางคลินิก : ตกขาวปริมาณมาก สีเหลืองเขียวคล้ายหนอง หรือสีขาวปนแดง หรือหลายสีปะปนลักษณะเหนียวข้น มีกลิ่นเหม็น ปวดท้องน้อย ปวดเมื่อยเอวและปวดบริเวณก้นกบ หงุดหงิด เวียนศีรษะ ปากขม คอแห้ง ปัสสาวะ เหลืองท้องผูก
  • ลักษณะลิ้น : ลิ้นแดงฝ้าเหลือง หรือเหลืองเหนียว
  • ลักษณะชีพจร : ชีพจรลื่นเร็ว

การบำบัดรักษาทางการแพทย์แผนจีน

• ทานยาสมุนไพรจีนแคปซูลผลิตจากสมุนไพรจีน 100% (ผ่านกระบวนการผลิตที่ปลอดภัย ปราศจากสารสเตียรอยด์และสารเคมี) ไร้สารตกค้าง ตามแต่ละอาการ เช่น        
  • กลุ่มอาการม้ามพร่อง โดยใช้ยาสมุนไพรที่มีสรรพคุณบำรุงชี่เสริมม้าม ดึงหยางขึ้นขับชื้น เพื่อรักษาอาการตกขาว
  • กลุ่มอาการไตหยางพร่อง โดยใช้ยาสมุนไพรที่มีสรรพคุณอุ่นไตหยางเสริมชี่ ขับชื้นเพื่อรักษาอาการตกขาว

• ฝังเข็มตามกลุ่มอาการ ทำการฝังเข็มปรับสมดุลร่างกายตามแต่ละกลุ่มอาการ เช่น 
  • กลุ่มอาการม้ามพร่อง โดยใช้จุดฝังเข็มในการบำรุงม้าม ขับความชื้น เสริมพลังชี่ เพื่อรักษาอาการตกขาว

• การรมยาสมุนไพรจีน โดยการรมยาตามจุดฝังเข็มที่มีสรรพคุณในการขับความชื้น เสริมอวัยวะที่พร่อง อุ่นเส้นลมปราณ

    

คำแนะนำจากแพทย์แผนจีน

• รักษาความสะอาดช่องคลอดและอวัยวะเพศอยู่เสมอ
• สวมใส่กางเกงชั้นในที่สะอาด ทำจากผ้าที่ระบายอากาศได้ดี ไม่หนาและไม่อับชื้น
• ไม่ปล่อยให้บริเวณช่องคลอดอับชื้นหรือชื้นแฉะ เมื่อรู้สึกร้อน หรือเหนอะหนะบริเวณปากช่องคลอด ควรทำความสะอาดแล้วเช็ดให้แห้ง
• ควรหลีกเลี่ยงของหมักดอง หน่อไม้ ผักที่มีกลิ่นแรง
• หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์
• หลีกเลี่ยงอาหารมัน หวาน หรือ รสเผ็ดจัด ป้องกันการเกิดร้อนชื้น